putdeksel 'n nieuwe bestemming

		De opdracht In 1994 kreeg ik de opdracht van de gemeente 's-Hertogenbosch om 3 kunstputdeksels te maken voor de Kerkstraat. Destijds was de Spaanse stedenbouwkundige Beth Gali bezig met de herinrichting van het stratenplan in 's-Hertogenbosch. Zij zag het ontwerp dat ik destijds had gemaakt voor het project 'Steen in druk' dat georganiseerd was door het Grafisch Atelier. Daarvoor hadden diverse kunstenaars een schetsontwerp gemaakt voor het bedrukken van een ontwerp met verf in het stratenplan. Uiteindelijk ging dit project 'Steen in druk' niet door. Maar toen Beth Gali mijn schetsontwerp zag in het gemeentehuis vroeg ze aan mij of ik daar een echte putdeksel van kon maken. Zij had drie putdeksels nodig voor de herinrichting van de Kerkstraat. En zo gezegd zo gedaan. Ik heb advies gevraagd aan Melis Gieterijen in Tilburg. Deze gieterij heeft uiteindelijk een mal gemaakt voor een echte putdeksel inclusief een rand. Als basis is een oorspronkelijke putrand gebruikt De putdeksels zijn in brons gegoten. Het ontwerp is met salpeterzuur geëtst in een dikke etsplaat. Dit proces heb ik uitbesteed aan Repro Hermans in Rotterdam.
		Het ontwerp Het ontwerp van de putdeksel is een anamorfose van een Belgische putdeksel. Ik fotografeer al vanaf 1987 putdeksels in het straatbeeld. De Belgische putdeksel heb ik gefotografeerd op 6 maart 1989. Een anamorfose is een vormverandering. In de 17e eeuw werden er ook anamofosen gemaakt door schilders. Kunstenaars maakten bijvoorbeeld een anamorfose van een portret van de opdrachtgever. Dit waren dan spotprenten die in een cirkel werden geschilderd. Als je in het midden van het ontwerp een glimmende koker zet en je kijkt in een bepaalde hoek in de spiegeling dan zag je een portret in de oorspronkelijke vorm. Dus zet je een glimmende koker in het midden van de putdeksel dan zie je de oorspronkelijke putdeksel.


		De foto van de Belgische putdeksel van 6 maart 1989 heb ik gebruikt voor de anamorfose van het ontwerp van de 3 putdeksels in de Kerkstraat in 's-Hertogenbosch.
		Nieuwe plek voor 3e putdeksel In 2022 kreeg ik een bericht van een stadsgids van de Kring Vrienden van 's-Hertogenbosch (de grootste erfgoedorganisatie van de stad) met de vraag waar de putdeksel ter hoogte van de korte Putstraat was gebleven. Tijdens haar rondleidingen vertelde zij altijd over deze putdeksels. Ik heb toen een melding gedaan bij de gemeente 's-Hertogenbosch. De putdeksel lag op de gemeentewerf omdat de putdeksel er uit was gereden door een zware vrachtwagen. Er is toen gekozen voor een tweede bestemming in de Gasselstraat. Toen ik eind 2025 een foto wilde maken van deze putdeksel bleek deze er niet meer te liggen. Uiteindelijk heeft de putdeksel in 2026 een derde bestemming gekregen, weer in de Gasselstraat met hulp van de gemeente 's-Hertogenbosch. De andere 2 putdeksels liggen sinds 1994 op het plein van de Grote Kerk (Protestantse kerk) in 's-Hertogenbosch.
		Dit is sinds 2026 de nieuwe plek op de hoek van de Gasselstraat en de Kerkstraat vlakbij de Grote Kerk in 's-Hertogenbosch.
		Dit was de oude plek van de putdeksel op de hoek van de Korte Putstraat en de Kerkstraat in 's-Hertogenbosch.
		Dit is een van de drie putdeksels die in de Kerkstraat in 's-Hertogenbosch liggen. In de rand van de putdeksels staat 'Bomers 1994'.